İletişim bir eylemdir ve bir amacı olmalıdır! Her an birileriyle iletişim halindeyiz ve mutlaka birilerine farkında olarak ya da olmadan kendimizi pazarlıyoruz. İlginç gelebilir ancak bu gerçeği bilerek kendimizi yeniden inşa etmek zorunda kalabiliriz. Yeni bir paragraf daha açıp bu paragrafı da paketleyelim:)

Önceki yazılarımdan birinde "network üretilmiş bir değerle oluşturulur" demiştim. Sözümün hala arkasındayım. Network oluşturmak demek birileriyle kart alış verişi  yapmak değildir. Kart alışverişini networking yapmak zannedenler kalıcı ilişkilere imza atamazlar. Ne sunabilirimi düşündükten sonra harekete geçip beklemek gerekebilir.

Türkiye'de özellikle işler yemek masalarında bağlanır. Toplantı masalarında ise sözleşmeler ve detaylar masaya yatırılır. Bir İngiliz atasözü der ki, "ne yaptığınız değil, kimi tanıdığınız önemli". Dolayısıyla networking iş dünyasında oldukça önemli.

İngiliz atasözü biraz ukalaca olmuş "önemli olan kimi tanıdığınızdır" diyerek. İstediğimiz kadar insan tanıyalım sahip olduklarımız dışında öz varlığımızla bir anlam ifade edemiyorsak kimi tanıdığımızın bir anlamı kalır mı? "Hee o mu, yaramaz adamdır" cümlesini birileri için mutlaka duymuşuzdur.

Biz bir yere gitmeden eğer ismimiz oraya gidiyorsa ve bu konuda bir şeyler yapmak zorundaysak network kaygısı olmaksızın maddi sahip olduklarımızın dışında kişiliğimizle var olabilmeli ve öz benliğimizi maddi varlıklarımızın dışında manevi motivasyonlarla inşa etmeliyiz. Yoksa netwkorkun ve sahip olduklarımızın hiç bir kıymeti harbiyesi kalmaz.

Açıkçası ben de lise dönemim hariç 2005'ten 26 Mart 2010 akşamına kadar üniversite hayatım boyunca sürekli iş ve okulla ilgiliydim. Lise dönemimde ney üfler ve edebiyat dergileri, romanlar okurdum. Ruhumu oldukça güçlendirdiğim dönemlerdi. Üniversite başlayınca edebiyat ve sanata olan ilgimde bir azalma oldu.

Hayatımda önemli bir eksikliğin yeniden hayatıma girmiş olmasından mutlu ve bahtiyarım. Buna vesile olan Yol Edebiyat Sohbetleri bir grup Boğaziçi Üniversitesi öğrencisinin organize ettiği müthiş bir organizasyon. Merve UZUN ve ekibini tebrik ederim (bknz. www.yoledebiyat.com).

Bazen arkadaşlarımdan yoğun bir eleştiri alırım: - Neden Starbucks tutkunusun? Bunu izah etmek bile bana o kadar keyif veriyor ki!

Güzel bir pazar günü Beşiktaş'ta Starbucks'a girdim. Üzerimde TL yoktu. Kasaya hesabı vermeye yeltenince cebimde döviz olduğunu fark ettim. Ne yapmalıydım, o an bilemedim. Ardından durumu izah ettim.

Yüzüm kızarmıştı açıkçası...

Olayı başından beri izleyen kasiyer arkadaş latteniz hazır, ikramımız olsun dedi. Bu sefer iyice şaşırmıştım.

Yorum yapılacak çok bir şey olduğunu düşünmüyorum. Sizce de Starbucks gönlümü fethetmiş olamaz mı?

Duygulara hitap edebilen markaları kutluyorum.

Teşekkürler Starbucks

Ticari öngörü ve işte inovasyonun her baba yiğidin harcı olmadığını rahatlıkla söyleyebilirim. Tüketici davranışları, tüketim trendleri ve ticari konjoktürü iyi sezmek gerekiyor. Ne demek istediğimi uzun uzadıya anlatıp sizi yormak istemiyorum.

Bir gün size biri gelip www.yemeksepeti.com projesini anlatsaydı acaba akıl edip para yatırmayı düşünür müydünüz? Ya da ne kadar yatırırdınız? Hadi para da yatırdınız, bu işe adanır mıydınız? Üzülerek söylemeliyim ki "HAYIR". Kimseyi kandırmayalım.

Bir diğer çarpıcı örnek ise Starbuckslar. Biri size bu işin proje planını getirseydi ve en az 2 milyon yatırmanızı isteseydi,  adamı kovmaz mıydınız yanınızdan:) Değil mi ama bardak bardak kahve satarak servet mi yaratılır!

Ya da bu ara çok moda bir şeyden bahsedelim: Twitter. Biri size bu projeyi anlatıp 10 bin $ isteseydi adamı döverek kovardınız herhalde:) Tabiiki bu yazıyı herkese ithaf etmiyorum. Türkiye'den de dünya çapında projeler çıkaracak insanlar var. Çıkan projeler de yavaş yavaş olmaya başladı.

Sözün özü iş kurmak, gelir modeli oluşturmak ve dünyayı şaşırtmak her baba yiğidin harcı değil! Bunu bilir, bunu söylerim. Kendine güvenen varsa buyursun. Tutan mı var:)

Uzun bir ara verdim bloguma. Biraz kendimi dinledim. Yazılarıma şöyle bir dışarıdan baktım. Kendimi dev aynasında görmemem gerektiğini anladım. Alınacak çok mesafem var.

Sanırım kişisel gelişimim konusunda fazla acele ediyorum. Ruhumu gerilerde bir yerlerde bıraktım. Bazen hırs yaptığımı düşündüm. İçimdeki ateş hırsa dönüşmeden kendime geldim. Şöyle bir silkelendim. Biraz kendimi eleştirdim. İşte en önemli yaptığım bir kaç hatayı ilgilenen okurlarımla paylaşmak istiyorum.

- İnsanları yeterince dinlemedim.

- İnsanların ne hissettiğini hissetmeye çalışmadım.

- Hedeflerimi fazla kişiselleştirdim.

- Ruhumu boşladım, beslemedim ve gerilerde bir yerlerde bıraktım.

- Egomu fazla şişirdim.

- Popülerliği biraz önemsedim. Hiç önemsememeliydim.

İbrahim BETİL'in bir sözü var arkadaşlar. Diyor ki, "Hata yapmak insanlıktır. Tekrar etmekse aptallık."

Bugüne kadar hata yapmaktan hiç bir zaman korkmadım. Emin olun belki binlerce kez daha hata yapacağım gelecek hayatımda. Hata yaptıkça öğreniyor, gelişiyor ve geliştiriyorum. Ancak bu şekilde bir katma değer oluşturuyorum. Sorun bu değil. Güzel olan hatadan ders alabiliyor olmak!

Y Jenerasyonuz biz. Hızlı yükselmek hızlı kariyer yapmak ve hemen popüler olmak istiyoruz. X Jenerasyondan en önemli farkımız da bu zaten. Onlar biraz daha mütevazi, itaatkar ve sabırlıydılar. Biz öyle değiliz. Yanlış olan biz miyiz onlar mı? İkisi de değilse doğrusu nasıl olmalı?

Sevgiler...

13.03.2010

Mutsuz olan birinin ne kadar verimli ve etkili olabileceğini düşünüyorsunuz? Hadi yapmayın arkadaşlar! Bakın size şöyle söylim. Bir web sitesi Google ile flört edebilmesi için bazı özelliklere sahip olması gerekiyor. Mesela Google sitenizin çok iyi giyinip giyinmediğine bakmaz. Web sitenizin çok iyi giyinmiş olması kullanıcılarını ilgilendirir. O işin ayrı tarafı. Google robotlarıyla çok iyi anlaşması gerekiyor sitenizin. Onların dilinden konuşamayan web siteleri Google ile yakınlaşamaz. Dolayısıyla mutsuz bir dijital hayat yaşar.

Google ile çıkmak ve tıkını artırmak mı istiyor web siteniz? Neden olmasın! GOOGLE ÇÖPÇATANI artık aramızda!

Markaların bir metafor kullanarak akılda kalmaya çalışmaları oldukça etkileyici bir yöntem. Arçelik'in robotundan etkilendi diye çok konuşuldu Vestel için. Perdenin ön yüzü öyle görünüyor. Ancak beri tarafta gelin beraberce neler düşünüldüğünün kritiğini yapalım.

Vestel robot reklamlarıyla gelecek nesle oynuyor aslında. Çocukların dikkatini çekecek robot tasarımlarıyla bir yandan Arçelik'in Çeliki ile rekabet ederken diğer yandan kendi ikonunu oluşturarak küçük hafızalarda yer alma çabası içinde.

Çocuklar neden hedeflenmeli? Pazarlama aslında raflarda ya da tezgahlarda değil zihinlerde pay kapma savaşıdır. Bu bağlamda robotlu Vestel reklamları stratejik bir öneme sahip. Çocukların bilinç altlarına bugün tohum atarak belki de 15 yıl sonra ektiğini biçecek.

Seviyorum bu reklamları. Çok şeyler anlatıyorlar da anlayabilene...

Eğitim, ilişki ve iletişim. Bu 3 değere sahip olmayan biri etkili bir girişimci olabilir mi? Girişimci olabilir belki ama ne kadar etkili olur, tartışılır. Etrafımızda vadır çok zengin mülk sahibi insanlar. Kiminin otobüsleri, taksi durakları kimininse hanları, apartmanları vardır. Bu zenginliğini girişimciliği sayesinde elde etmiştir mutlaka. Kitlelere ilham vermesi açısından bir yerlerde konuşması istense konuşabiliyor mu? İletişim yeteneği nasıl? Aslında tüm bunların önemli bir değeri var.

İlişkiler ağını düzgün kurgulayabilmek ayrı bir öneme sahip iş dünyasında. İngilizcesi çok duyduğumuz bir kelime: Networking. Bu konudaki yazıma buradan ulaşabilirsiniz.

İlişki ve iletişim konularında başarılı olmanın temel şartı eğitimli olmaktır. İlkokul mezunu başarılı bir iş adamın iş hayatında nasıl başarılı olduğunu ve ilişki ve iletişimini nasıl kurguladığını düşünmeye başladınız değil mi? Başarılı iş adamlarının eğitimsiz olduğunu düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Yeniden düşünün iş hayatında eğitim harcamalarına ayrılan bütçeleri.

Tüm bunları bir arada düşündüğünüz zaman bir girişimcinin sahip olması gereken en önemli sermaye bu üç değerden başkası değil de nedir? Para mı? Geçiniz bunları efendim.

Arzum Yön. Kur. Bşk. Murat KOLBAŞI ile birlikte "aile şirketlerinde yönetim" konulu bir sohbet gerçekleştirdik. Kendisiyle Endeavor Speed NetworkingToplantısında tanışmıştım. Görüştüğüm mentorlar arasında beni en çok etkileyenler arasında Murat Bey olduğundan dolayı kendisinin engin deneyiminden faydalanmak üzere görüşme talep ettim ve kabul etti.

1956 yılında kurulmuş Arzum Elektrikli Ev Aletleri SAN. VE TİC. A.Ş. Kuruluşunda 5 kardeş var. İlk kuşaktan üçüncü kuşağa gelene kadar haliyle ortak sayısı oldukça artıyor. Murat Bey ise ikinci kuşak bir yönetici. Bu kadar hissedar arasında bir şirket yönetmek için aile prensiplerinin yazılı ya da sözlü olmak kaydıyla belirli olması gerekir. Haliyle Arzum'da da aynı durum söz konusu.

Üçüncü kuşak aile hissedarlarının şirkette çalışmamaları konusunda Murat Bey oldukça hassas. Şirkette aileden tek yönetici. Ailenin diğer üyelerinin operasyonlarda çok bir etkisi yok. Sadece hissedar olarak yönetimde bulunuyorlar. Bunun sayılabilecek bir çok nedeni var.

Şirket yönetimi tamamen işin profesyonellerine devredilmiş durumda. Gençlik döneminde başka şirketlerde 3-5 yıl çalışmış olsa kendisi için daha iyi olacağını düşünüyor. Bize de bunu tavsiye ediyor.

Murat Bey'in bir anısını paylaşıp yazımı noktalamak istiyorum. Bir gün metrobüse biniyor ve yaşlıca bir kadının elinde rakip markanın ürününü görüyor. Kendisini belli etmeden "neden Arzum kullanmıyorsun, benim eşim Arzum kullanıyor" diye sorunca kadıncağız çok pahalı diyor. İşin patronu sahada bu kadar hassas davranırsa başarısız olması için çok çalışması gerekir. Halbuki başarılı olması için sadece gerekeni yapıyor Murat Bey. Kendisini  genç girişimci milleti adına tebrik ediyorum.

17.12.2009

2 kere 2 her yerde 4 tür. Harvard Üniversitesi eğitim bedeli olarak 40 bin $ aldığı için 2 kere 2'yi 5 yapmıyor. Bilgi, her yerde aynı bilgi. Bilginin veriliş şekliyle birlikte network etkisinden dolayı bazı üniversitelerde eğitim bedelleri ateş pahası.

Bir yerlere geldiğini düşündüğümüz bir çok insanın aslında bulunduğu pozisyona yakışmadığını ya da hak etmediğini düşünürüz. Kendimizi ya da bir başkasını layık görüyor olabiliriz. Ve bu konuda dibine kadar haklı da olabiliriz. Ancak bazen kaderin bize haksızlık ettiğini düşünür ve tüm bunları kadercilikle açıklarız.

Burada önemli olan şu aslında. Tıpkı diğerleri gibi 2 kere 2'nin 4 olduğunu öğrendiğimizde yanımızda sıra arkadaşımız kimlerdi? Hangi ailenin çocuklarıydı? Mehmet Efendi'nin çocuğu mu yoksa bir bürokratın ya da önemli bir iş adamının evladı mı? Bu profilden olan ailelerin çocuklarının sanat, iş ve siyaset dünyasında belli noktalara gelme ihtimalleri diğerlerine göre çok daha fazla. Network öyle işliyor çünkü.

Bunlar tamamen aileden gelen bazı yetkinlikler tabiki. Peki imkanı kısıtlı ailelerin çocukları ne yapacak şimdi? Altının halinden sarraf anlar. Sarrafları bulup kendini gösterebileceği ortamlar oluşturmalı. Hayat başlarken kırmızı kart gösterdi diye şikayet etmek yerine gereğini yapmak ve bir değer üreterek bunu anlatabilmek diğer anlamıyla pazarlamak sarrafların dünyasına girmeyi gerektirir. Yeter ki bir değer üretelim. Network üretilmiş bir değerle oluşturulur. Kimse bizim kara kaşımıza kara gözümüze hayran değil, sevgilimiz hariç.